Ο Έλληνας δάσκαλος του Αϊνστάιν

Ο Αϊνστάιν έμεινε στην ιστορία ως ο θεμελιωτής της θεωρίας της σχετικότητας, ωστόσο πίσω από το μεγάλο αυτό επίτευγμά του βρισκόταν ένας Ελληνας, ο Κωνσταντίνος Καραθεοδωρής, τον οποίο ο μεγαλύτερος φυσικός του 20ού αιώνα αποκαλούσε δάσκαλό του. «Ζητάτε να σας απαντήσω σε χίλια δυο πράγματα, κάνεις δεν θέλησε να μάθει ποιος ήταν ο δάσκαλός μου, ποιος μου έδειξε και μου άνοιξε τον δρόμο στην ανώτερη μαθηματική επιστήμη, σκέψη και έρευνα. Ετσι απλά σας λέω ότι ο μεγάλος μου δάσκαλος ήταν ο αξεπέραστος Ελληνας Κωνσταντίνος Καραθεωδορής, στον οποίο χρωστάμε τα πάντα…» δήλωσε ο Αλμπερτ Αϊνστάιν, ο σπουδαιότερος επιστήμονας του 20ού αιώνα, αναφερόμενος στον Ελληνα μαθηματικό από τη Θράκη, σε μια από τις τελευταίες δημόσιες εμφανίσεις του λίγο προτού πεθάνει.

Ο Κωνσταντίνος Καραθεοδωρής ήταν ο μοναδικός Ελληνας επιστήμονας που όχι μόνο είχε επικοινωνία με τον Αϊνστάιν, αλλά τον βοήθησε και ουσιαστικά για να ολοκληρώσει τη θεωρία της σχετικότητας. Η παγκόσμια μαθηματική κοινότητα έχει αναγνωρίσει το έργο και τη συμβολή του «Κάρα», όπως τον αποκαλούν, στην έρευνα και την διατύπωση των ανώτατων Μαθηματικών. Ξεκίνησε τις σπουδές των Μαθηματικών σε ηλικία 27 ετών και μέχρι και επτά μέρες πριν από τον θάνατό του σε ηλικία 77 χρόνων έγραφε κριτικές και επιστημονικές εργασίες. Η συνεργασία του παγκοσμίου φήμης Ελληνα επιστήμονα και η επικοινωνία που είχε με τον Αλμπερτ Αϊνστάιν για τη διατύπωση της γενικής θεωρίας της σχετικότητας αποτυπώνονται σε επιστολές που διασώζονται σήμερα στο μουσείο που φέρει το όνομά του στην Κομοτηνή.
 

Οι επιστολές που άλλαξαν τον κόσμο

Ολη η ζωή και το έργο του Κ. Καραθεοδωρή διέπονται από διαρκή δράση με σεμνότητα, ανιδιοτέλεια και μεγαλοψυχία που έχει καταγραφεί στην παγκόσμια επιιστημονική κοινότητα. Μέσα από αυτή τη λαμπρή επιστημονική καριέρα ξεχωρίζει η σχέση του με τον Αϊνστάιν, όπου μέσα από την αλληλογραφία των δύο ανδρών που αρχίζει τον Σεπτέμβριο του 1916 προκύπτει η μεγάλη συμβολή του Καραθεοδωρή στη διατύπωση της γενικής θεωρίας της σχετικότητας. Ο Αϊνστάιν όχι μόνο αναγνώρισε τη βοήθεια που δέχτηκε από τον Κ. Καραθεοδωρή, αλλά τον θεωρούσε ως τον καλύτερό του δάσκαλο. Σε μια επιστολή που βρίσκεται στα αρχεία του μουσείου «Κ. Καραθεοδωρή», ο μεγάλος φυσικός επισημαίνει:


«Αξιότιμε κύριε συνάδελφε!
Θεωρώ την παράγωγό σας υπέροχη…
Αρχικά με δυσκόλεψε ένα μικρό γραφικό λάθος που βρισκόταν στη δεύτερη σελίδα. Τώρα όμως κατανοώ τα πάντα. Θα έπρεπε να δημοσιεύσετε τη θεωρία με αυτή τη μορφή στo Αnnalen der Physik, γιατί οι φυσικοί συνήθως δεν γνωρίζουν τίποτε για το αντικείμενο αυτό, όπως και εγώ άλλωστε. Θα πρέπει να σας φάνηκα με την επιστολή μου σαν τον Βερολινέζο εκείνο, ο οποίος μόλις τώρα ανακάλυψε το Γκρούνεβαλντ και ρωτάει αν υπήρξαν ποτέ άνθρωποι εκεί μέσα. Αν θέλετε, δε, να κάνετε τον κόπο να μου αναπτύξετε και τους κανονικούς μετασχηματισμούς, θα βρείτε στο πρόσωπό μου έναν ευγνώμονα και συνειδητό ακροατή. Και αν επιπλέον λύσετε το πρόβλημα των κλειστών χρονικών γραμμών, τότε προσκυνώ σας. Εδώ κρύβεται κάτι με το οποίο αξίζει να ασχοληθούν οι κορυφαίοι.
Τους εξαιρετικούς μου χαιρετισμούς.

Δικός σας, Α. Αϊνστάιν».

Σε κάποια άλλη επιστολή ο Αϊνστάιν παρακαλεί τον Καραθεοδωρή: «Θα θέλατε να σκεφτείτε τον χρόνο; Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας αυτού του άλυτου έως τώρα προβλήματος του χωροχρόνου.
Σας χαιρετά ο όλος δικός σας Α. Αϊνστάιν».

Ο Καραθεοδωρής φυσικά απαντά άμεσα και κατατοπιστικά στον Αϊνστάιν, ενώ όταν δημοσιεύει την εργασία του επί των αξιωμάτων της ειδικής θεωρίας της σχετικότητας, το πρώτο συγχαρητήριο τηλεγράφημα το παίρνει από τον Αϊνστάιν: «ΑΓΑΠΗΤΕ ΣΥΝΑΔΕΛΦΕ, ΜΕ ΚΑΤΑΠΛΗΞΑΤΕ».


Το μουσείο του μεγάλου επιστήμονα

Η «Espresso» βρέθηκε στο μουσείο «Κ. Καραθεοδωρής» τη μέρα της επετείου από τα εξήντα χρόνια από τον θάνατό του (2.2.1950). «Η διάσωση του έργου του σπουδαίου μαθηματικού και η ανέγερση του μουσείου οφείλονται σε έναν μαθηματικό, τον Νίκο Λύγερο» μας λέει ο διευθυντής του μουσείου Αθανάσιος Λιμπορδέσης.

«O Καραθεοδωρής υπήρξε μια σπανίζουσα μορφή στην ιστορία της επιστήμης, όπου η δυσθεώρητου ύψους επιστημονική του οντότητα συναγωνίζεται αυτή που αφορά τον άνθρωπο Καραθεοδωρή, τον φιλόστοργο οικογενειάρχη, τον σεμνό, ώριμο πολίτη της κοινωνίας, τον φιλόπατρη στο επίπεδο του άδολου και ανιδιοτελούς οραματιστή» λέει ο κ. Λιμπορδέσης και προσθέτει:

«Οι πρώτες διακρίσεις έρχονται για τον Κωνσταντίνο σε ηλικία δεκαέξι ετών όπου παίρνει το πρώτο βραβείο, επί δύο συνεχή έτη, στον εθνικό διαγωνισμό Μαθηματικών του Βελγίου. Αρχισε τις σπουδές του στη στρατιωτική σχολή μηχανικών του Βελγίου και συνέχισε στο Παρίσι και το Λονδίνο. Το 1898 καταλαμβάνει σπουδαία θέση σε μεγάλα αρδευτικά έργα του Νείλου, όπως το φράγμα του Ασιούτ και του Ασουάν».


Από σπουδαίος μηχανικός, διάνοια των Μαθηματικών

«Ενα βράδυ, ενώ μελετά τα αγαπημένα του Μαθηματικά, προσπαθεί να λύσει κάποια απορία που του δημιουργήθηκε. Την επομένη έπρεπε να κάνει κάποιες μετρήσεις στην πυραμίδα του Χέοπος. Ομως το μυαλό του ήταν στην αναζήτηση της λύσεως του προβλήματος. Τότε συνειδητοποιεί οριστικά τη μεγάλη γοητεία που ασκούν πάνω του τα Μαθηματικά. Ετσι παίρνει τη μεγάλη απόφαση να εγκαταλείψει το επάγγελμα του μηχανικού και σε ηλικία 27 ετών λαμβάνει τη μεγάλη απόφαση: να σπουδάσει Μαθηματικά στο Βερολίνο και κατόπιν στη Γοττίγγη που ήταν το δεσπόζον μαθηματικό κέντρο ανά τον κόσμο» εξηγεί ο κ. Λιμπορδέσης.

Το πολύ σημαντικό για μας τους Ελληνες, όπως λέει ο κ. Λιμπορδέσης, είναι ότι ο Κ. Καραθεοδωρής ήταν ο πρόεδρος της κριτικής επιτροπής στην πρώτη απονομή, παρ’ ότι δεν υπήρξε ποτέ μέχρι σήμερα κάποιος Ελληνας που να πήρε το βραβείο Fields. Αυτό καταδεικνύει το ανυπέρβλητο κύρος του μεγάλου Ελληνα μαθηματικού. Το 1936, σε μια εκδήλωση για τα 400 χρόνια από την ίδρυση της μαθηματικής εταιρείας στην Αμερική, η παρουσία του Καραθεοδωρή συγκεντρώνει ενθουσιώδες ακροατήριο 1.000 ατόμων όπου γίνεται και ειδική εκδήλωση προς τιμήν του. Ελλείψει χώρου, η εκδήλωση γίνεται στο προαύλιο. Το 1945, τρία πανεπιστήμια των ΗΠΑ, μεταξύ αυτών και το Harvard, του προσφέρουν θέση, αλλά ήδη ήταν 72 ετών.

Στις 2 Φεβρουαρίου του 1950 αναγγέλλεται επίσημα στην Ολομέλεια της Ακαδημίας Αθηνών ο θάνατός του. Ο τότε πρόεδρος της Ακαδημίας, μεταξύ άλλων, θα πει: «Μια εξέχουσα φυσιογνωμία της διεθνούς επιστήμης εξέλιπε».


ΜΑΝΟΣ ΠΙΤΣΙΔΙΑΝΑΚΗΣ

 

 

 

 

 

 

ESPRESSONEWS

Διαβάστε επίσης...

Κρησφύγετο Ρώσων κατασκόπων αποκαλύφθηκε στην Χαλκιδική από τον θάνατο ενός Τσέχου

TweetΚρησφύγετο Ρώσων κατασκόπων στην Χαλκιδική, αποκάλυψε ο θάνατος ενός Τσέχου, υπηκόου ρωσικής καταγωγής, πριν από …

Το Belem μεταφέρει την Ολυμπιακή Φλόγα και περνάει από την Γέφυρα Ρίου -Αντιρρίου (video)

TweetΜε το εντυπωσιακό τρικάταρτο ιστιοφόρο Belem, ξεκίνησε η Ολυμπιακή Φλόγα το ταξίδι της, με προορισμό …

e-Καταναλωτής: Σε λειτουργία η νέα πλατφόρμα

TweetΗ αναβαθμισμένη νέα πλατφόρμα e-Καταναλωτής είναι από σήμερα διαθέσιμη σε όλους τους καταναλωτές, χρήστες του …

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *