Σοφία Ζαχαράκη : Εκδηλώσεις και εκπαιδευτικές δραστηριότητες για την Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος – 27 Ιανουαρίου 2026

Στην 20η Σύνοδο της Μόνιμης Διάσκεψης των Υπουργών Παιδείας του Συμβουλίου της Ευρώπης, που πραγματοποιήθηκε στις 15-17 Οκτωβρίου 2000 στην Κρακοβία, υιοθετήθηκε η πρόταση για τη θεσμοθέτηση Ημέρας για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος και την πρόληψη των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας στα σχολεία (άρθρο 9 της Διακήρυξης των Υπουργών Παιδείας).

Η Ελληνική Βουλή με τον νόμο 3218/2004 (ΦΕΚ Α’ 12) καθιέρωσε την 27η Ιανουαρίου ως Ημέρα Μνήμης των Ελλήνων Εβραίων μαρτύρων και ηρώων του Ολοκαυτώματος, ενώ και ο ΟΗΕ με το Ψήφισμα Α/RES/60/7 της 1ης Νοεμβρίου 2005, καθιέρωσε την ίδια ημέρα ως Διεθνή Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος.

Στο πλαίσιο αυτό καλούνται οι σχολικές μονάδες την Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2026 να αφιερώσουν δύο (2) διδακτικές ώρες σε εκδηλώσεις και εκπαιδευτικές δραστηριότητες για την προαναφερόμενη Ημέρα Μνήμης. Στις σχετικές δράσεις προτείνεται να συμμετέχουν διαδικτυακά, οργανώνοντας ή/και πλαισιώνοντας δραστηριότητες και οι Σχολικές Βιβλιοθήκες του Δικτύου Σχολικών Βιβλιοθηκών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Προτεινόμενο θέμα είναι «Το Ολοκαύτωμα στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων», το οποίο αποτελεί και το θέμα του μαθητικού διαγωνισμού δημιουργίας βίντεο σχολ. έτους 2025- 2026, που διοργανώνεται για δωδέκατο σχολικό έτος από τη Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος (ΕΜΕ) για τους/τις μαθητές/τριες Α ́ και Β ́ Λυκείου, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον κατωτέρω σύνδεσμο:

https://www.minedu.gov.gr/gepo-menu-m/dieythynsi-thriskeftikis-ekpaidefsis-kai- diathriskeftikon-sxeseon/tmima-thriskeftikon-eleftherion-kai-diathriskeftikon- sxeseon/ekklisiastika-sxoleia-4/63281-06-11-25-mathitikos-diagonismos-dimiourgias- tainias-mikroy-mikous-vinteo-me-thema-to-olokaytoma-sti-syllogiki-mnimi-ton-ellinon- sxol-etous-2025-2026

Ο μαθητικός διαγωνισμός για το σχολικό έτος 2025-2026 διεξάγεται ταυτόχρονα και στην Κύπρο, σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας (ΥΠΑΝ) της Κύπρου, βάσει του από 27/02/2024 Μνημονίου μεταξύ της ελλαδικής και της κυπριακής πλευράς.

Στόχος των εκδηλώσεων και των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων που θα οργανωθούν είναι:

• ▪  Να γνωρίσουν οι μαθητές και οι μαθήτριες τι συνέβη στη διάρκεια του Β ́ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.
• ▪  NαμάθουνγιατηντύχητωνΕβραίωνκαιτωνάλλωνθυμάτωντουΟλοκαυτώματος, με τη βοήθεια που προσφέρει η μελέτη των ιστορικών στοιχείων, η χρήση των φωτογραφιών και των μαρτυριών.
• ▪  Νασυζητήσουντησημασίατωνηθικώνζητημάτωνπουπροκύπτουναπότογεγονός και τη σύνδεσή του με αντίστοιχα σύγχρονα προβλήματα όπως ο ρατσισμός, η καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις σύγχρονες κοινωνίες, η ρητορική του μίσους και ο αντισημιτισμός.

Οι δραστηριότητες που θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο της Ημέρας Μνήμης μπορούν να περιλαμβάνουν συζητήσεις, ψηφιακές εκθέσεις και εφαρμογές, προβολή ταινιών ή συναφούς εκπαιδευτικού υλικού και ανάγνωση κειμένων και εργασιών. Οι εκπαιδευτικοί σε συνεργασία με τις διευθύνσεις των σχολικών μονάδων μπορούν να σχεδιάσουν τη δράση τους με τον προσφορότερο κατά την κρίση τους τρόπο.

Το ΕΜΕ προτείνει τα παρακάτω ψηφιακά εκπαιδευτικά προγράμματα, προβολές ντοκιμαντέρ και προφορικών συνεντεύξεων με τη δεύτερη και τρίτη γενιά επιζώντων του Ολοκαυτώματος, δηλαδή με τα παιδιά και τα εγγόνια όσων έζησαν τον διωγμό. Οι σχολικές μονάδες μπορούν να απευθύνονται στους συνεργάτες του ΕΜΕ (στο e-mail: info@jewishmuseum.gr) για τη διοργάνωση διαδικτυακών εκπαιδευτικών δράσεων, συναντήσεων και συζητήσεων με τους/τις μαθητές/τριες.

Προβολές ντοκιμαντέρ

Προβολή ταινίας/ντοκιμαντέρ και θεματική συζήτηση. Τα ντοκιμαντέρ και οι ταινίες απευθύνονται σε μαθητές/τριες της Ε ́ και ΣΤ ́ Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου.

Η προβολή και η συζήτηση διαρκούν περίπου 1 ώρα. Το θέμα της ταινίας ή του ντοκιμαντέρ θα αποφασιστεί από κοινού με τους αρμόδιους εκπαιδευτικούς που θα επιλέξουν αυτή τη δραστηριότητα και μπορεί να είναι ένα από τα παρακάτω:

1. Αποσπάσματα συνεντεύξεων μέσα από το Αρχείο Προφορικής Ιστορίας του ΕΜΕ.
2. Το Ημερολόγιο (μαγνητοσκοπημένο θεατρικό Δρώμενο ΕΜΕ) 2022 (21 ́).
3. Βραβευμένα ολιγόλεπτα (6 ́) βίντεο για το Ολοκαύτωμα που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του Μαθητικού Διαγωνισμού δημιουργίας βίντεο ο οποίος διοργανώνεται από τη Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων σε συνεργασία με το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος.

Στην Ιστοσελίδα του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος έχει αναρτηθεί εκπαιδευτικό υλικό το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί στο σχολείο:

Α. Συλλογή αντικειμένων.Επιλεγμένα αντικείμενα από τις Συλλογές του ΕΜΕ σε τρισδιάστατη απεικόνιση.

Β. Η γωνιά των εκπαιδευτικών. Οι εκπαιδευτικοί έχουν τη δυνατότητα να ενημερωθούν για προσεχείς αλλά και παλαιότερες εκπαιδευτικές δράσεις του ΕΜΕ, καθώς και για παλαιότερες μαθητικές εργασίες.

Γ. Εικονική Περιήγηση Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος

Ψηφιακές Εκθέσεις

• Όψεις της κοσμοπολίτικης Θεσσαλονίκης: Οι κάρτ-ποστάλ της οικογένειας Μπέζα.
• Συναγωνιστής: Έλληνες Εβραίοι στην Εθνική Αντίσταση
• Σαν πρόκες καρφώνονται οι λέξεις
• Οι Καλοί Ποιμένες – Αρχιερείς και Αρχιραβίνοι Μπροστά στο Ολοκαύτωμα
• Κρυμμένα παιδιά στην Ελλάδα της κατοχής
• Εβραϊκές γειτονιές της Ελλάδας
• Εικόνες Ελλήνων Εβραίων
• Πάνω στο Σταυροδρόμι: Η Εβραϊκή Κοινότητα Κέρκυρας
• Η μόνιμη έκθεση του Ε.Μ.Ε
• Η Εβραϊκή Κοινότητα των Ιωαννίνων: Διαδρομή στο χρόνο
• Μέσα από τον φακό του Νισήμ Λεβή

  Ψηφιακές Εφαρμογές

• Οι Εβραίοι της Ελλάδας 2300 χρόνια Ιστορίας και παράδοσης
• Ο Β ́ Παγκόσμιος Πόλεμος και το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων 1941-1945
• Ψηφιακό Αποθετήριο Αντισημιτικών Αφηγήσεων

  Ψηφιακές εκδόσεις

• Ένα παιδί στην Κατοχή & Η Ιστορία της Αννέτας Ψηφιακό υποστηρικτικό υλικό

• Εκπαιδευτικές δράσεις για την Διεθνή Ημέρα Μνήμης Θυμάτων του Ολοκαυτώματος (μέσα από τις μαρτυρίες του Αρχείου Προφορικής Ιστορίας του ΕΜΕ.)
• Εκπαιδευτικές δράσεις για την Διεθνή Ημέρα Μνήμης Θυμάτων του Ολοκαυτώματος με αφορμή γνωστές κινηματογραφικές ταινίες.

  Οι ενδιαφερόμενοι/ες εκπαιδευτικοί μπορούν να απευθύνονται στο Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος, στο e-mail: info@jewishmuseum.gr

  Τέλος, προτείνεται στους εκπαιδευτικούς να αντλήσουν ιδέες και υλικό και από τις παρακάτω ιστοσελίδες:

1. Το Πανελλήνιο Αποθετήριο Μαθησιακών Αντικειμένων για την πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση: http://photodentro.edu.gr/lor/
2. Το ψηφιακό αρχείο της ΕΡΤ: http://archive.ert.gr/
3. Την ιστοσελίδα του Εβραϊκού Μουσείου Θεσσαλονίκης: http://www.jmth.gr

4. Την ιστοσελίδα της Διεθνούς Συμμαχίας για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος (INTERNATIONAL HOLOCAUST REMEMBRANCE ALLIANCE – I.H.R.A.), στην οποία η Ελλάδα είναι μέλος:

https://holocaustremembrance.com/

5. Την ιστοσελίδα του Ισραηλινού Ιδρύματος για το Ολοκαύτωμα «Yad Vashem»: http://www.yadvashem.org/

6. Την ιστοσελίδα του Ιστορικού Ινστιτούτου CENTROPA: http://www.centropa.org/
7. Την ιστοσελίδα του Γαλλικού μουσειακού και ερευνητικού ιδρύματος «Memorial dela Shoah»:

Accueil

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ξ. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ, Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΜΑΡΚΑΚΗΣ